Darmowy kredyt to nie promocja: kto może oddać bankowi tylko kapitał?

Darmowy kredyt w rozumieniu prawa oznacza, że oddajesz bankowi tylko pożyczone pieniądze, bez odsetek, prowizji i innych opłat.

Daje Ci to sankcja kredytu darmowego z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, jeśli kredytodawca popełnił błąd przy zawieraniu umowy. To nie jest umorzenie długu: pożyczone pieniądze oddajesz zawsze.

Promocja 0% RRSO czy sankcja?

Hasło „darmowy kredyt” może oznaczać dwie zupełnie różne rzeczy. Łatwo je pomylić. Ten wpis dotyczy drugiego znaczenia, czyli sankcji, ale porównaj oba:

Promocja 0% RRSO działa zwykle tylko przy terminowej spłacie, a jej koszt bywa ukryty w cenie towaru albo w dodatkowych usługach. Podobnie działa okres bez odsetek na karcie kredytowej, który trwa zwykle kilkadziesiąt dni.

Na jakiej podstawie prawnej?

Podstawą jest art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Ma pięć ustępów i każdy ma znaczenie w praktyce:

1. Ust. 1. Jeśli kredytodawca naruszył obowiązki wymienione w przepisie, po wysłaniu pisemnego oświadczenia oddajesz kredyt bez odsetek i opłat, w terminach z umowy.
2. Ust. 2. Jeśli umowa nie określa zasad i terminów spłaty, oddajesz pożyczoną kwotę w równych ratach co miesiąc, licząc od podpisania umowy.
3. Ust. 3. Jeśli umowa nie ma terminu spłaty, oddajesz pieniądze w ciągu 5 lat przy kredycie do 80 000 zł i w ciągu 10 lat przy wyższym.
4. Ust. 4. Koszty zabezpieczenia kredytu zapisane w umowie płacisz także po skorzystaniu z sankcji.
5. Ust. 5. Masz na to rok od wykonania umowy.

Ustawa obowiązuje od 18 grudnia 2011 r. i wprowadza w Polsce unijne przepisy o kredycie konsumenckim. Więcej o tym, jak działa sankcja, we wpisie czym jest sankcja kredytu darmowego.

Kto może skorzystać z darmowego kredytu?

Twoja umowa musi spełniać jednocześnie kilka warunków. Sprawdź je po kolei:

• Jesteś konsumentem, czyli kredyt był na cele prywatne, a nie na firmę.
• Kredytu udzielił bank albo firma pożyczkowa, a nie osoba prywatna.
• Umowa jest z 18 grudnia 2011 r. lub późniejsza.
• Kredyt nie przekracza 255 550 zł. Przy kwocie blisko limitu sprawdź, czy to kwota z prowizją, czy bez, bo ustawa tego nie mówi wprost. Wyjątek: kredyt na remont bez hipoteki może być wyższy.
• To nie jest kredyt hipoteczny. Kredyty z hipoteką zawarte od 22 lipca 2017 r. podlegają innej ustawie. Starsze mają własną, węższą sankcję, opisaną we wpisie o kredycie hipotecznym.
• Wciąż spłacasz kredyt albo od spłaty nie minął rok.
• W umowie jest błąd z listy w ustawie.

Jakie umowy wchodzą w grę, opisuje wpis o tym, jakie kredyty obejmuje sankcja: kredyt gotówkowy, pożyczka, zakupy na raty, karta kredytowa i limit w koncie.

Ile masz czasu?

Rok od wykonania umowy (art. 45 ust. 5). Sądy liczą go różnie: część od zapłaty ostatniej raty, część od wypłaty kredytu. Po upływie roku prawo przepada i nie da się go przywrócić.

Oświadczenie możesz wysłać także w trakcie spłaty. Nie musisz czekać do końca umowy. Przy wcześniejszej spłacie bezpiecznie licz od dnia faktycznej spłaty, a przy karcie kredytowej i limicie zwykle od rozwiązania umowy.

Szczegóły we wpisie o terminie na sankcję.

Jakie błędy w umowie dają prawo do darmowego kredytu?

Liczy się błąd z listy w ustawie. Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2026 r. uznał, że wystarczy jeden taki błąd. Najczęściej chodzi o:

• odsetki od prowizji doliczonej do kredytu, których według Trybunału Sprawiedliwości UE nie wolno liczyć (wyrok C-744/24),
• źle podane RRSO albo założenia do jego wyliczenia, o czym we wpisie o błędnym RRSO,
• źle podaną kwotę kredytu albo kwotę do zapłaty (art. 30 ust. 1 pkt 4 i 7), co wyjaśnia słownik pojęć,
• ogólne zasady zmiany opłat, których nie da się sprawdzić, o czym we wpisie o zmianie opłat,
• harmonogram, który ukrywa prowizję w ratach, o czym we wpisie o harmonogramie spłat,
• opłaty poza odsetkami wyższe niż limit z ustawy, o czym we wpisie o opłatach poza odsetkami,
• brak informacji, że możesz odstąpić od umowy albo spłacić kredyt wcześniej,
• brak wymaganych danych stron umowy, czyli Twoich i kredytodawcy.

Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-472/23 uznał, że taka kara jest dopuszczalna nawet przy drobnym błędzie. Warunek jest jeden: błąd mógł utrudnić Ci ocenę, ile naprawdę kosztuje kredyt.

Jak skorzystać z darmowego kredytu krok po kroku?

Najpierw dokumenty, potem ich sprawdzenie, a na końcu oświadczenie. Odwrotna kolejność bywa kosztowna, bo pismo bez wskazania konkretnego błędu łatwo odrzucić, a czas mija.

1. Zbierz dokumenty: umowę z załącznikami, formularz informacyjny, harmonogram i potwierdzenie wypłaty. Listę znajdziesz we wpisie o przygotowaniu do analizy.
2. Sprawdź, o jakie kwoty chodzi, w kalkulatorze sankcji kredytu darmowego.
3. Ustal, czy w umowie są błędy. Na tym etapie najczęściej przydaje się specjalista od analizy umów.
4. Wyślij pisemne oświadczenie z datą, Twoimi danymi, numerem umowy, powołaniem art. 45 ust. 1, opisem błędów i podpisem. Najlepiej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Szczegóły we wpisie o oświadczeniu o sankcji.
5. Płać dalej raty. Wstrzymanie spłaty może skończyć się wpisem o zaległości w BIK, o czym we wpisie o historii kredytowej.

Ile możesz zyskać?

Tyle, ile wynoszą wszystkie koszty kredytu ponad pożyczoną kwotę: odsetki, prowizja, opłaty i ubezpieczenie, jeśli jest kosztem kredytu. Jeśli wciąż spłacasz kredyt, raty do końca umowy będą niższe, bo nie dojdą nowe odsetki.

Jeśli kredyt jest spłacony, odzyskujesz to, co zostało już zapłacone ponad pożyczoną kwotę. Przykład: wypłacono 30 000 zł, prowizja 3 000 zł, odsetki za cały okres 9 000 zł.

Po sankcji oddajesz 30 000 zł, a 12 000 zł kosztów wraca albo nie powstaje. Orientacyjną kwotę dla swojej umowy pokaże kalkulator, a rachunek krok po kroku wpis o tym, ile można odzyskać.

Jeśli Twoja umowa spełnia warunki z listy wyżej, możesz zgłosić ją do wstępnej oceny przez formularz.