Nie masz wszystkich dokumentów kredytu? Co zebrać do analizy umowy i skąd je wziąć

Im więcej dokumentów, tym szybciej i dokładniej da się ocenić Twoją sprawę. Nie musisz mieć wszystkiego przed wysłaniem zgłoszenia. Warto jednak wiedzieć, czego szukać, bo niektóre dokumenty łatwiej zdobyć wcześniej niż później.

Najważniejsze dokumenty

Umowa z załącznikami

To najważniejszy dokument. Liczy się całość, z ogólnymi warunkami, tabelą opłat i drobnym drukiem. Z umowy odczytasz cztery liczby, o które toczy się większość sporów: kwotę kredytu, kwotę do zapłaty, RRSO i zasady spłaty.

Formularz informacyjny

To standardowy dokument, który bank daje przed podpisaniem umowy. Jest ważny, bo pokazuje, jakie informacje bank dał Ci przed podjęciem decyzji. Błędy z listy w ustawie ocenia się jednak według treści umowy.

Czy formularz uzupełnia brak w umowie, jest sporne. Sąd Okręgowy w Kielcach uznał, że nie jest on częścią umowy (II Ca 759/26). Sąd Najwyższy wspomniał zaś o informacjach nieprzekazanych „w inny sposób” (II CSKP 89/26).

Jak sądy oceniają wagę błędu, opisuje wpis o wyroku C-472/23. Jeśli liczby w formularzu różnią się od tych w umowie, to też może mieć znaczenie.

Harmonogram spłat

Pokazuje, ile z każdej raty to pożyczona kwota, a ile odsetki. Dzięki temu policzysz, ile naprawdę kosztował kredyt. Z pierwszej raty widać, od jakiej kwoty bank liczy odsetki. To ważne przy prowizji doliczonej do kredytu.

Potwierdzenie wypłaty kredytu

Ten dokument ludzie najczęściej pomijają, a często decyduje o sprawie. Wyciąg z konta albo potwierdzenie uruchomienia kredytu pokazuje, ile pieniędzy bank naprawdę wypłacił.

Jeśli ta kwota jest niższa niż kwota kredytu w umowie, różnica to zwykle prowizja doliczona do kredytu. Właśnie tę sytuację oceniały Trybunał Sprawiedliwości UE i Sąd Najwyższy.

Aneksy i pisma z banku

Jeśli warunki zmieniały się w trakcie spłaty, potrzebne są dokumenty tych zmian. Pozwalają ustalić, na jakich zasadach kredyt był spłacany w różnych okresach.

Dodatkowe dokumenty zależnie od kredytu

Zależnie od rodzaju Twojego kredytu przydadzą się jeszcze:

• Kredyt gotówkowy i konsolidacja: potwierdzenie uruchomienia kredytu, polisa ubezpieczenia.
• Zakupy na raty: dokumenty ze sklepu, regulamin promocji.
• Karta kredytowa i limit: wyciągi, tabela opłat, regulamin.
• Kredyt spłacony: zaświadczenie o spłacie, końcowe rozliczenie.

Przy karcie kredytowej i limicie potrzeba najwięcej dokumentów. Koszty rozkładają się na cały okres umowy i nie widać ich w jednym harmonogramie.

Cztery liczby, od których warto zacząć

Zanim ktoś przeczyta całą umowę, wypisz z dokumentów cztery liczby. Znajdziesz je w pierwszej części umowy albo w formularzu informacyjnym.

1. Kwota kredytu w umowie. Od niej bank liczy odsetki. Jeśli prowizję doliczono do kredytu, jest w niej także prowizja.
2. Kwota wypłacona. Pieniądze, które naprawdę trafiły na Twoje konto albo na spłatę innych kredytów. Widać je na wyciągu. Według ustawy to właśnie „całkowita kwota kredytu”, bez doliczonych opłat.
3. Całkowita kwota do zapłaty. Wszystko, co oddasz bankowi, razem z opłatami. Jeśli wszystkie opłaty są w ratach, powinna się równać sumie rat z harmonogramu.
4. RRSO. Wskaźnik, który pozwala porównać koszt tego kredytu z innymi.

Dwa porównania mówią najwięcej:

• różnica między pierwszą a drugą liczbą pokazuje, ile opłat doliczono do kredytu,
• różnica między trzecią liczbą a sumą rat z harmonogramu oznacza, że któraś wartość została źle policzona.

Przykład: w umowie kwota kredytu to 33 000 zł, a na konto wpłynęło 30 000 zł. Różnica 3 000 zł to prowizja doliczona do kredytu, od której bank liczył odsetki.

Co dokładnie oznaczają te pojęcia, wyjaśnia słownik pojęć.

Jak znaleźć dokumenty w bankowości internetowej

Przy kredytach zawieranych przez internet dokumenty często są tylko w archiwum bankowości. Po zamknięciu umowy znikają z widoku. Sprawdź po kolei:

• zakładkę z dokumentami albo archiwum umów w bankowości internetowej,
• e-maile z potwierdzeniem podpisania umowy i wypłaty kredytu,
• historię konta z miesiąca, w którym bank wypłacił kredyt,
• wiadomości w bankowości, gdzie bank wysyła informacje o zmianach regulaminu.

Jeśli to nie wystarczy, poproś bank na piśmie o kopie dokumentów.

Czego najczęściej brakuje

Trzy braki powtarzają się najczęściej:

1. Potwierdzenie wypłaty. Pamiętasz, ile wpłynęło na konto, ale nie masz dokumentu. Zwykle wystarczy wyciąg z konta z miesiąca wypłaty kredytu.
2. Formularz informacyjny. Czasem bank dał go razem z umową, a czasem wcale. Zapisz, jak było w Twoim przypadku.
3. Pierwszy harmonogram. Po aneksie bankowość internetowa pokazuje zwykle tylko aktualny harmonogram, a nie ten z dnia podpisania umowy.

Gdy dokumentów już nie ma

Poproś o nie kredytodawcę. Ustawa gwarantuje darmowy harmonogram na każde żądanie w czasie trwania umowy (art. 37 ust. 1). Kopie innych dokumentów banki zwykle wydają na wniosek, czasem za opłatą.

Napisz wniosek na piśmie i podaj numer umowy albo datę jej podpisania. Poproś o kopię umowy, formularza informacyjnego, harmonogramu oraz zaświadczenie o spłacie.

Zrób to wcześnie. Odpowiedź banku może przyjść po kilku tygodniach. Przy kredycie już spłaconym rok na sankcję biegnie niezależnie od tego, ile trwa zbieranie dokumentów.

Jak przygotować pliki

Do wstępnej oceny wystarczą czytelne skany albo zdjęcia. Kilka wskazówek:

• fotografuj całe strony, z nagłówkami i numerami stron,
• nie pomijaj stron z drobnym drukiem i tabelą opłat,
• zachowaj kolejność stron i nazwij pliki tak, żeby dało się je rozpoznać,
• sprawdź, czy kwoty i daty są czytelne, bo to one decydują.

Sprawdzenie zaczyna się od zgłoszenia. Wystarczą podstawowe informacje: jaki to kredyt i mniej więcej kiedy go podpisano. Specjalista od analizy umów powie, jakich dokumentów potrzebuje w Twojej sprawie.