Czy sankcja kredytu darmowego zepsuje historię w BIK? Co naprawdę grozi, a co nie

Sama sankcja kredytu darmowego nie psuje historii w BIK. Wiele osób boi się wpisu do rejestru i odmowy kredytu za dwa lata. Odróżnij jednak dwie rzeczy, które w rejestrach wyglądają zupełnie inaczej.

Z tego wpisu dowiesz się, co BIK zapisuje, kiedy wpis naprawdę grozi i jak płacić raty w trakcie sporu.

Spór z bankiem to nie zaległość

BIK i podobne rejestry zapisują, jak spłacasz kredyty. Widać w nich, czy raty są na czas, czy są opóźnienia i czy bank wypowiedział umowę. Nie zapisują sporów z bankiem.

Wysłanie oświadczenia o sankcji (art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim) nie jest płatnością ani jej brakiem. Nie tworzy zaległości i nie zmienia niczego w Twojej historii kredytowej.

Najważniejsze zdanie ustawy

Ustawa mówi, że po sankcji oddajesz kredyt bez odsetek i opłat, w terminach i w sposób ustalony w umowie. Najważniejsza jest tu ostatnia część.

Sankcja nie zwalnia Cię ze spłaty pożyczonej kwoty i nie wstrzymuje harmonogramu. Jeśli po wysłaniu oświadczenia przestaniesz płacić raty, to Twoja osobna decyzja. Ma własne skutki, w tym zaległości widoczne w BIK.

Trzy sytuacje i ich wpływ na historię

• Wysyłasz oświadczenie i dalej płacisz pełne raty: nic się nie zmienia, historia bez opóźnień.
• Wysyłasz oświadczenie i na własną rękę wstrzymujesz raty: ryzyko wpisu o zaległości i wypowiedzenia umowy.
• Kredyt jest już spłacony i wtedy wysyłasz oświadczenie: umowa jest zamknięta, spór nie dotyczy spłaty.

Trzecia sytuacja jest najspokojniejsza, bo dotyczy umowy już zakończonej. Ograniczeniem jest tylko czas. Masz rok od wykonania umowy, a część sądów liczy go od wypłaty kredytu, nie od spłaty.

Więcej we wpisie o terminie na sankcję.

Dlaczego banki zwykle odmawiają

Na oświadczenie bank zwykle odpowiada pismem, że się nie zgadza. To jeszcze nie znaczy, że sprawa jest przegrana, i nie trafia to do żadnego rejestru. Spór rozstrzyga sąd.

Sąd sprawdza, czy w umowie jest błąd z listy w ustawie i czy mógł on utrudnić Ci ocenę kosztu kredytu. Tak wymaga Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-472/23.

Jak reagować na odpowiedź banku, wyjaśnia wpis o odpowiedzi banku na oświadczenie.

Co robi bank po otrzymaniu oświadczenia

Bank zwykle traktuje oświadczenie jak reklamację i odpowiada w terminie przewidzianym dla reklamacji. Nawet jeśli odmówi, w rejestrach nic się nie zmienia. Nadal chodzi o spór o wysokość długu, a nie o zaległość.

Czasem bank po analizie sam obniża ratę do części bez odsetek albo przestaje pobierać odsetki. Dopóki nie potwierdzi tego na piśmie, bezpieczniej płacić ratę w dotychczasowej wysokości. Ewentualną nadpłatę odzyskasz później.

Kiedy naprawdę grozi wpis

Wpis o zaległości pojawia się dopiero wtedy, gdy nie płacisz raty na czas.

Jeśli opóźnienie przekroczy 60 dni, bank może trzymać tę informację w BIK także po spłacie, bez Twojej zgody (art. 105a ust. 3 Prawa bankowego). Warunek: bank uprzedził Cię o tym na piśmie 30 dni wcześniej.

Kolejnym krokiem bywa wypowiedzenie umowy. W historii kredytowej wygląda ono dużo gorzej niż pojedyncze opóźnienie.

Pamiętaj też, że umowa zwykle określa, kiedy bank może ją wypowiedzieć. Jeśli po wysłaniu oświadczenia na własną rękę wstrzymasz raty, bank może uruchomić wypowiedzenie. Nie ma znaczenia, jak mocne masz argumenty.

Sąd rozstrzygnie spór po miesiącach, a wpis w rejestrze pojawi się w ciągu tygodni. Jak wygląda wypowiedzenie i czego wymaga od banku Prawo bankowe, wyjaśnia wpis o tym, co zrobić, gdy bank grozi wypowiedzeniem.

Lepiej nadpłacić niż wstrzymać raty

Czasem ktoś proponuje płacić tylko część raty bez odsetek, a resztę wstrzymać do końca sporu. Dla BIK to jednak to samo co niedopłata: bank zobaczy niższą wpłatę i naliczy zaległość.

Przykład modelowy: rata 800 zł, w tym 250 zł odsetek. Jeśli zapłacisz tylko 550 zł, bank naliczy zaległość 250 zł. Jeśli zapłacisz 800 zł, sporne 250 zł odzyskasz po wygranej, z odsetkami za opóźnienie.

Bezpieczniej płacić pełną ratę, a odsetki traktować jako sporną kwotę, którą odzyskasz później. Na początku kosztuje to więcej. Nie zostawia jednak śladu w rejestrach i nie daje bankowi powodu do wypowiedzenia.

Wyjątek: jeśli bank sam potwierdzi na piśmie niższą ratę, możesz płacić według tego potwierdzenia.

Co robić po kolei

1. Zbierz dokumenty i sprawdź, czy umowa jest objęta ustawą. Pomoże wpis o dokumentach do analizy.
2. Sprawdź daty wypłaty i spłaty kredytu, bo od nich sądy liczą rok na sankcję.
3. Płać raty dalej, dopóki bank nie potwierdzi na piśmie nowego sposobu rozliczenia.
4. Zachowaj wszystkie pisma z bankiem, także potwierdzenie wysłania oświadczenia.

Punkt trzeci jest najczęściej lekceważony i to on najczęściej psuje historię kredytową. Spór o koszty jej nie psuje. Psują ją niezapłacone raty.

Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoja umowa kredytu daje podstawy do sankcji, zgłoś ją do wstępnej oceny przez formularz.