Co bank pisze w odmowie reklamacji o sankcję kredytu darmowego i jak ocenić jego argumenty

Odmowa reklamacji to stanowisko drugiej strony sporu, a nie wyrok. Bank, który odpowiada na reklamację, ocenia własną umowę. Jego pismo pokazuje, jak zamierza się bronić. Dlatego przeczytaj je uważnie.

Odmowy w sprawach o sankcję są do siebie podobne. Powtarzają się w nich te same zdania, które układają się w trzy argumenty.

Umowa jest kompletna, odsetki od opłat są dozwolone, a nawet gdyby nie były, nie daje to prawa do sankcji. W 2026 r. siła tych argumentów się zmieniła.

Zmieniły ją wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 23 kwietnia i wyrok Sądu Najwyższego z 8 lipca. Na początku znajdziesz pięć typów odmów, żeby łatwo rozpoznać swoją sytuację.

Potem każdy argument banku osobno: typowe zdania, co z nich zostaje w świetle przepisów i wyroków oraz co sprawdzić we własnej umowie. Osobno opisane są sytuacje, w których bank ma rację.

Co robić krok po kroku po otrzymaniu odpowiedzi, wyjaśnia wpis o tym, jak reagować na odpowiedź banku.

Która odmowa przypomina Twoją?

Odpowiedzi banków różnią się długością i tonem. Większość pasuje jednak do jednego z pięciu typów. Poniżej typowe wzory, a nie pisma konkretnych banków. Ten sam bank może w różnych sprawach odpowiadać różnie.

Trzy linie obrony w skrócie

Sprawdź, który argument jest w Twojej odmowie:

• „Umowa jest kompletna.” Podważa to wyrok SN II CSKP 89/26: liczy się, czy informacja jest prawdziwa, a nie czy rubryka jest wypełniona. Trafny, jeśli dane w umowie są prawdziwe.
• „Odsetki od opłat są dozwolone.” Podważa to wyrok TSUE C-744/24 i to, co po nim zrobiły same banki. Nietrafny po 23 kwietnia 2026 r.
• „Nawet jeśli, to nie sankcja.” Podważa to treść listy naruszeń w ustawie oraz wyroki C-472/23 i II CSKP 89/26. Trafny, jeśli błąd jest spoza listy albo nie dotyczy kosztów.

Pierwsza linia obrony: „umowa jest kompletna”

Typowe zdania w odmowach:

• „Umowa zawiera wszystkie elementy wymagane ustawą o kredycie konsumenckim”
• „Całkowita kwota kredytu, RRSO i całkowita kwota do zapłaty zostały wskazane w umowie i wyliczone prawidłowo”
• „Kapitał stanowi kwota udzielonego kredytu wskazana w umowie”
• „Wszystkie koszty kredytu zostały w umowie wymienione”

Wszystkie te zdania mówią to samo: w umowie są wszystkie wymagane rubryki. To często prawda. Ustawa wymienia, co musi być w umowie, a umowa to zawiera.

Ten argument traktuje jednak umowę jak formularz do wypełnienia. Sąd Najwyższy (II CSKP 89/26) uznał, że samo wpisanie liczby do umowy nie wystarczy, jeśli ta liczba wprowadza w błąd.

Pytanie nie brzmi „czy RRSO jest w umowie”, tylko „czy RRSO w umowie jest prawdziwe”.

Szczególnie ważne jest zdanie o kapitale. Jeśli bank pisze, że kapitał to „kwota udzielonego kredytu wskazana w umowie”, sprawdź, co wpisano w umowie.

Gdy jest tam kwota razem z prowizją i ubezpieczeniem, „kapitał” obejmuje pieniądze, których klient nigdy nie dostał. Odsetki od takiego kapitału obejmują też te opłaty.

Wtedy RRSO i kwota do zapłaty w umowie mogą być zawyżone. Zdanie, które ma bronić umowy, pokazuje źródło problemu.

Przykład: w umowie 44 000 zł, wypłacono 40 000 zł, a odsetki liczono od 44 000 zł.

Podobnie ze zdaniem o wymienieniu wszystkich opłat. Ustawa wymaga podania nie tylko opłat, ale też „warunków, na jakich koszty te mogą ulec zmianie” (art. 30 ust. 1 pkt 10). Sama lista opłat tego nie zastępuje.

Trybunał w wyroku z 13 lutego 2025 r. (C-472/23) uznał, że niejasne powody podwyżki opłat to błąd banku, jeśli mogą utrudnić ocenę kosztu kredytu. Więcej we wpisie o zmianie opłat w umowie.

Co sprawdzić w swojej umowie. Trzy liczby: kwotę kredytu w umowie, kwotę naprawdę wypłaconą (z potwierdzenia uruchomienia kredytu) i kwotę, od której bank liczy odsetki przy pierwszej racie.

Jeśli pierwsza i trzecia są wyższe od drugiej, ten argument banku traci podstawę. Do tego zapis o zmianie opłat: czy da się sprawdzić powody podwyżki.

Druga linia obrony: „odsetki od kosztów są dozwolone”

Typowe zdania w odmowach:

• „Przepisy nie zakazują naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu”
• „Ustawa o kredycie konsumenckim posługuje się pojęciem kredytowanych kosztów kredytu (art. 5 pkt 7)”
• „Oprocentowanie stosuje się do wypłaconej kwoty kredytu”
• „Zgodnie z art. 69 Prawa bankowego kredytobiorca zwraca kredyt wraz z odsetkami”

Przez lata to był najmocniejszy argument banków. Opiera się na trzech przepisach, ale każdy, przeczytany w całości, mówi co innego:

• Art. 5 pkt 7 ustawy określa całkowitą kwotę kredytu jako pieniądze udostępnione klientowi, „nieobejmujące kredytowanych kosztów kredytu”. Ustawa wymienia je, żeby wyłączyć je z kwoty, którą dostajesz, nie żeby pozwolić liczyć od nich odsetki.
• Art. 5 pkt 10 ustawy mówi, że oprocentowanie liczy się „do wypłaconej kwoty”. Prowizja, którą bank od razu zabiera, to nie pieniądze do korzystania, nawet jeśli przeszła przez Twoje konto.
• Art. 69 ust. 1 Prawa bankowego mówi o zwrocie „kwoty wykorzystanego kredytu” z odsetkami. To przepis ogólny, a kredyty dla osób prywatnych szczegółowo reguluje ustawa o kredycie konsumenckim, oparta na unijnej dyrektywie.

Spór rozstrzygnął Trybunał. W wyroku z 23 kwietnia 2026 r. (C-744/24) Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że nie wolno liczyć odsetek od opłat, których klient nie dostał do dyspozycji. Sprawa dotyczyła kredytu z Banku Pekao.

Liczy się to, ile pieniędzy naprawdę Ci udostępniono. Nazwy pozycji w umowie nie mają znaczenia. Sąd Najwyższy przyjął to samo w wyroku z 8 lipca 2026 r. Więcej we wpisie o wyroku C-744/24.

Co po wyroku zrobiły same banki

Najlepiej pokazuje to, ile zostało z tego argumentu, praktyka samych banków po wyroku:

• 23 kwietnia 2026 r.: wyrok TSUE C-744/24, odsetki tylko od pieniędzy wypłaconych klientowi.
• Od sierpnia 2026 r.: pierwsze banki zmieniają umowy i harmonogramy.
• 15 września 2026 r.: Związek Banków Polskich zaleca, żeby banki przestały liczyć odsetki od opłat i oddały te pobrane po 23 kwietnia 2026 r.
• Stanowisko Rzecznika Finansowego: oczekuje zwrotu także za wcześniejszy okres.

Według doniesień z września 2026 r. poszczególne banki robią to tak:

• PKO Bank Polski: automatyczny zwrot odsetek liczonych od 23 kwietnia 2026 r., dla kredytów w spłacie.
• BNP Paribas: zmiana umów od 27 sierpnia 2026 r. i nowe harmonogramy, odsetki od 23 kwietnia 2026 r.
• mBank: koniec liczenia odsetek od opłat od 23 kwietnia 2026 r.
• Bank Millennium: koniec liczenia odsetek od opłat od 23 kwietnia 2026 r.
• VeloBank: automatyczny zwrot w trwających umowach, odsetki od 23 kwietnia 2026 r.
• ING Bank Śląski: przygotowuje rozwiązanie.
• Alior Bank: automatyczne zwroty planowane na IV kwartał 2026 r.
• Bank Pekao: zwrot odsetek od 23 kwietnia 2026 r., zgodnie z zaleceniem ZBP.

Co to oznacza dla Twojej odmowy. Odmowa napisana przed 23 kwietnia 2026 r. powstała, zanim Trybunał rozstrzygnął spór. Odmowa napisana później, która dalej broni odsetek od opłat, jest sprzeczna z wyrokiem i zaleceniem ZBP.

Dlatego data odpowiedzi ma znaczenie. Co sprawdzić. Datę pisma i to, czy bank w ogóle wspomniał o wyroku C-744/24.

Trzecia linia obrony: „nawet jeśli, to nie sankcja”

Typowe zdania w odmowach:

• „Katalog naruszeń z art. 45 ust. 1 ustawy ma charakter zamknięty i nie podlega wykładni rozszerzającej”
• „Trybunał nie wskazał, aby taka praktyka prowadziła do zastosowania sankcji kredytu darmowego”
• „Ewentualne uchybienie nie miało wpływu na decyzję o zawarciu umowy”
• „Wobec banku nie wydano decyzji Prezesa UOKiK”

Gdy drugi argument słabnie, bank przenosi obronę tutaj. Pośrednio przyznaje, że odsetki od opłat mogą być problemem. Twierdzi jednak, że nie daje to prawa do sankcji. Każde z tych zdań oceń osobno.

„Lista jest zamknięta.” To prawda i nikt temu nie przeczy. Rzecz w tym, że odsetki od opłat wpływają na liczby, które są na liście wprost. Wygląda to tak:

Nie trzeba niczego rozszerzać. Wystarczy przeczytać przepisy.

„Trybunał nie powiedział, że to daje sankcję.” To zdanie jest też w stanowisku Związku Banków Polskich z 15 września 2026 r. Formalnie jest prawdziwe: wyrok C-744/24 dotyczył odsetek, a nie sankcji.

O tym, czy zawyżone RRSO i kwota do zapłaty to błąd z listy, decyduje polski sąd. Sąd Najwyższy w wyroku II CSKP 89/26 uznał, że do sankcji wystarczy jeden błąd z listy.

„Błąd nie miał wpływu na decyzję.” Trybunał w sprawie C-472/23 uznał, że sankcja jest dopuszczalna nawet przy drobnym błędzie. Warunek: błąd mógł utrudnić ocenę kosztu kredytu. Zawyżone RRSO dotyczy właśnie kosztu kredytu.

Ten argument banku jest za to trafny przy błędach, które z kosztem nie mają nic wspólnego, np. pomyłce w adresie.

„UOKiK nie wydał decyzji.” Sankcja nie wymaga decyzji UOKiK ani wpisu do rejestru niedozwolonych zapisów. To osobna instytucja z ustawy o kredycie konsumenckim. Nie wynika z przepisów o niedozwolonych zapisach w umowach.

Co sprawdzić. Czy Twoja reklamacja wskazywała konkretny punkt listy z ustawy. Jeśli nie, bankowi łatwiej odmówić, powołując się na zamkniętą listę. Poprawione oświadczenie możesz wysłać ponownie, jeśli nie minął rok.

Kiedy bank ma rację

Uczciwa ocena odmowy wymaga przyznania, że niektóre argumenty banku są trafne i mogą przesądzić sprawę. Pojawiają się rzadziej niż trzy opisane wyżej, ale są ważniejsze. Nie podważą ich żadne wyroki.

Sprawdź, czy Twoja odmowa nie należy do tej grupy:

• „Umowa nie jest objęta ustawą o kredycie konsumenckim”: kredyt z hipoteką od 22 lipca 2017 r., kredyt na firmę albo umowa bez odsetek i opłat. Także kwota ponad 255 550 zł, poza kredytem na remont.
• „Prawo do sankcji wygasło”: oświadczenie dotarło po upływie roku od wykonania umowy (art. 45 ust. 5), liczonego przez sąd od spłaty albo od wypłaty. Tego nie da się przywrócić.
• „Oświadczenie jest nieważne”: brak podpisu albo złe pełnomocnictwo. Gdy oświadczenie podpisał tylko jeden z kredytobiorców albo wysłano je wyłącznie e-mailem, sprawa jest sporna i bank nie zawsze ma rację.
• „RRSO wyliczono prawidłowo”: bank nie doliczał opłat do kredytu albo liczył odsetki od kwoty wypłaconej.
• „Zasady zmiany opłat są jasne”: powody zmiany są konkretne, np. wskaźnik z podanym źródłem i zakresem zmiany.
• „Zarzut nie dotyczy przepisu z listy”: zarzut dotyczy np. oceny zdolności kredytowej, skutków braku płatności albo zestawienia przy przerwie w spłacie.

W takich sytuacjach dalszy spór zwykle nie ma sensu albo trzeba oprzeć go na innym błędzie. Gdy oświadczenie jest nieważne, najprościej wysłać je ponownie, jeśli nie minął rok.

Więcej we wpisach o terminie na sankcję, oświadczeniu i o tym, jakie kredyty obejmuje sankcja.

Czy odpowiedź spełnia wymogi ustawy

Niezależnie od argumentów, odpowiedź na reklamację musi spełniać minimum z ustawy. Często go nie spełnia, więc zapisz, czego brakuje:

Bank ma 30 dni na odpowiedź. W szczególnie trudnych sprawach ma do 60 dni, jeśli Cię wcześniej uprzedzi. Jeśli się spóźni, reklamację uznaje się za rozpatrzoną po Twojej myśli (art. 8 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji).

Według uchwały Sądu Najwyższego III CZP 113/17 bank może dalej kwestionować roszczenie w sądzie.

Jak odpisać na odmowę

Dobra odpowiedź idzie po kolei za argumentami banku i do każdego dokłada konkretny dokument. Twoja odpowiedź może wyglądać tak:

Dalsze kroki opisuje wpis o tym, jak reagować na odpowiedź banku: wezwanie do zapłaty, Rzecznika Finansowego i pozew. Sprawę w sądzie opisuje wpis o pozwie o sankcję.

Listę dokumentów znajdziesz we wpisie o przygotowaniu do analizy umowy.

Podsumowanie

Odmowy w sprawach o sankcję opierają się zwykle na trzech argumentach. Pierwszy, że umowa jest kompletna, dotyczy wyglądu umowy zamiast prawdziwości danych.

Drugi, że odsetki od opłat są dozwolone, podważył wyrok C-744/24 i praktyka samych banków. Trzeci, że to i tak nie sankcja, pomija związek między odsetkami od opłat a RRSO i kwotą do zapłaty.

Nie każda odmowa jest jednak bezpodstawna: termin, zakres ustawy i forma oświadczenia mogą przesądzić sprawę na korzyść banku. Bank jest tylko stroną sporu. Kto ma rację, ocenia sąd na podstawie Twojej umowy.

Jeśli chcesz, żeby specjalista porównał odpowiedź banku z Twoją umową, zgłoś sprawę przez formularz.