Kredyt u komornika. Czy na sankcję kredytu darmowego jest za późno i jak działa powództwo przeciwegzekucyjne?

Komornik nie odbiera Ci prawa do sankcji kredytu darmowego, ale zmienia sposób, w jaki możesz z niej skorzystać. Komornik nie sprawdza, czy dług jest słuszny. Wykonuje tylko wyrok albo nakaz zapłaty.

Samo oświadczenie wysłane do wierzyciela nie zatrzyma więc zajęć. Żeby sankcja wpłynęła na egzekucję, złóż w sądzie tzw. powództwo przeciwegzekucyjne. Jeśli zajęcia mają stanąć na czas sprawy, dodaj wniosek o ich wstrzymanie.

Z tego wpisu dowiesz się, czy na sankcję nie jest za późno, jak działa pozew z art. 840 Kodeksu postępowania cywilnego i jak wstrzymać komornika.

Wcześniejsze etapy opisują wpisy o tym, co zrobić, gdy bank grozi wypowiedzeniem, o sankcji po wypowiedzeniu umowy i o nakazie zapłaty.

Najważniejsze w skrócie

• Czy komornik uwzględni sankcję: nie, bo nie sprawdza, czy dług jest słuszny.
• Czy na sankcję nie jest za późno: według części sądów nie, bo rok liczy się od całkowitej spłaty długu; inne liczą go od wypłaty.
• Jak sankcja wpływa na egzekucję: przez pozew, w którym sąd ogranicza albo znosi egzekucję (art. 840 k.p.c.).
• Jak zatrzymać zajęcia: wnioskiem o wstrzymanie egzekucji na czas sprawy.
• Gdzie złożyć pozew: w sądzie, w którego okręgu działa komornik.
• Co zrobić najpierw: zdobądź umowę i historię wpłat, bo bez nich nie policzysz długu po sankcji.
• Największe ryzyko: argument, że sankcję trzeba było zgłosić w pierwszej sprawie.

Czego komornik nie zrobi, nawet jeśli dług jest zawyżony

Komornik wykonuje wyrok, nie rozstrzyga sporu. Kodeks mówi wprost:

„Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.” (art. 804 § 1 k.p.c.)

Mówiąc prościej: komornik nie może sprawdzać, czy Twój dług jest słuszny i czy już powinien być zapłacony.

Jest jeden wyjątek: przedawnienie. Jeśli z samego wyroku widać, że dług się przedawnił, a wierzyciel nie pokazał dokumentu o przerwaniu tego czasu, komornik odmówi egzekucji.

Skarga na komornika dotyczy tego, jak komornik działa, np. gdy zajął kwotę, której nie wolno zajmować. Nie służy do podważania długu. Sankcja dotyczy samego długu, więc zgłoś ją w pozwie do sądu.

Czy na sankcję nie jest za późno

Ustawa daje na sankcję rok od wykonania umowy (art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim). Sąd Apelacyjny w Warszawie (V ACa 118/18) wyjaśnił, że kredyt jest rozliczony dopiero po wypełnieniu wszystkich obowiązków z umowy.

Chodzi też o odsetki za spóźnienie. Nie ma znaczenia, czy płacisz samodzielnie, czy ściąga to komornik. Dopóki egzekucja trwa i dług nie jest spłacony, umowa według tego poglądu nie jest rozliczona.

Ryzyko: część sądów liczy ten rok od wypłaty kredytu. Przy długu u komornika od wypłaty minęło zwykle kilka lat, więc wtedy byłoby już za późno.

Sprawy nie rozstrzygnął ani Trybunał Sprawiedliwości UE, ani Sąd Najwyższy. Więcej we wpisie o terminie na sankcję.

Cztery sytuacje i co z nich wynika

Sprawdź, która z nich jest Twoja:

• Nakaz poszedł na stary adres i nie było wiadomo o sprawie. Zakwestionuj doręczenie i złóż sprzeciw z prośbą o przywrócenie terminu. Wtedy sankcję zgłaszasz w zwykłej sprawie, co jest najkorzystniejsze.
• Komornik działa na podstawie prawomocnego wyroku albo nakazu. Wyślij oświadczenie o sankcji i złóż pozew z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Wierzyciel będzie twierdził, że sprawa była już rozstrzygnięta.
• Komornik zakończył egzekucję, bo nic nie ściągnął. Dług nadal istnieje, więc policz, ile wynosi po sankcji. Działania komornika przedłużają czas, w którym wierzyciel może dochodzić długu.
• Komornik ściągnął cały dług. Według części sądów od tej chwili biegnie rok na sankcję. Odzyskanie ściągniętych pieniędzy wymaga osobnej analizy.

Pozew przeciw egzekucji: art. 840 k.p.c.

Możesz poprosić sąd, żeby wyrok albo nakaz przestał być podstawą egzekucji, w całości albo w części. Przy sankcji podstawą jest art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.:

„po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia”

Mówiąc prościej: możesz powołać się na to, co wydarzyło się po wyroku. Takim wydarzeniem jest wysłanie oświadczenia o sankcji.

Po sankcji wierzycielowi należy się tylko pożyczona kwota. To, co już poszło na odsetki i opłaty, odliczasz od długu.

Jeśli wpłaty i kwoty ściągnięte przez komornika przekraczają pożyczoną kwotę, sąd może znieść egzekucję w całości. Jeśli są mniejsze, w części.

Zasady:

Spór: „trzeba było to zgłosić wcześniej”

Najczęstszy argument wierzyciela brzmi: sankcję trzeba było zgłosić w pierwszej sprawie. Prawo do sankcji istniało już wtedy, a dłużnik z niego nie skorzystał. Według wierzyciela nie można więc teraz podważać prawomocnego wyroku.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie (I C 2151/22), według omówienia w serwisie Prawo.pl, ocenił to inaczej. Uznał, że to dwie różne sprawy.

Pierwsza dotyczyła zapłaty po wypowiedzeniu, a druga tego, czy egzekucja może trwać po późniejszym oświadczeniu o sankcji. To jednak pojedynczy wyrok, a inne sądy mogą ocenić to odmiennie.

Dlatego sankcję zawsze lepiej zgłosić wcześniej, w sprzeciwie od nakazu zapłaty, niż liczyć na pozew przeciw egzekucji. Jeśli dostaniesz nakaz, nie czekaj na komornika.

Jak zatrzymać komornika na czas sprawy

Sam pozew nie zatrzymuje egzekucji. Potrzebny jest wniosek o wstrzymanie egzekucji na czas sprawy (art. 755 § 1 pkt 3 k.p.c.). Sąd go uwzględni, jeśli pokażesz dwie rzeczy:

• że Twoje żądanie jest prawdopodobne: umowa, wskazanie błędu, potwierdzenie wysłania oświadczenia o sankcji, wyliczenie długu po sankcji,
• że dalsza egzekucja wyrządzi Ci poważną szkodę, np. sprzedaż mieszkania albo zajęcie całej dostępnej pensji, zanim sąd rozstrzygnie sprawę.

Wniosek możesz złożyć razem z pozwem. Sąd może uzależnić wstrzymanie egzekucji od tego, czy wpłacisz zabezpieczenie.

Ile może zmienić sankcja: przykład

Założenia: pożyczka z banku, wypłacono 15 000 zł, prowizja 5 000 zł doliczona do kredytu. Przed wypowiedzeniem wpłacono 9 000 zł. Bank dostał nakaz zapłaty na 16 200 zł. Komornik ściągnął dotąd 3 000 zł.

Różnica, 10 200 zł, to kwota, o którą możesz prosić sąd, żeby ograniczył egzekucję. Przykład nie uwzględnia odsetek za spóźnienie ani kosztów sądu i komornika, o których decyduje się osobno.

Ryzyko, które trzeba policzyć

• Koszty przegranej. Jeśli sąd oddali pozew, zwracasz wierzycielowi koszty, w tym wynagrodzenie jego prawnika. Tabelę stawek znajdziesz we wpisie o pozwie o sankcję.
• Opłata od pozwu. Zależy od kwoty, o którą chcesz ograniczyć egzekucję.
• Brak dokumentów. Bez umowy nie da się wykazać błędu. Fundusz często jej nie ma, więc poproś o kopię bank, który udzielił kredytu.
• Czas. Każdy miesiąc zwłoki zwiększa ryzyko, że wierzyciel powoła się na upływ roku na sankcję.

Co zrobić, gdy komornik już działa

1. Ustal, na podstawie czego działa komornik: numer sprawy, sąd, data i sposób doręczenia nakazu albo wyroku.
2. Sprawdź doręczenie: jeśli nakaz poszedł na stary adres, sprzeciw z przywróceniem terminu może być lepszy niż pozew przeciw egzekucji.
3. Zbierz historię wpłat: raty wpłacone samodzielnie i kwoty ściągnięte przez komornika, z zaświadczeniem od komornika.
4. Zdobądź umowę i sprawdź ją pod kątem błędów, także opłat za zaległości.
5. Wyślij oświadczenie o sankcji i o odliczeniu do obecnego wierzyciela, a jeśli dług ma fundusz, także do banku, listem poleconym.
6. Złóż pozew z art. 840 k.p.c. razem z wnioskiem o wstrzymanie egzekucji, ze wszystkimi zarzutami.
7. Współpracuj z komornikiem w sprawach takich jak kwota wolna od zajęcia, niezależnie od sporu o sam dług.

Na tym etapie trudno działać samemu, bo błąd w pozwie zamyka drogę do zarzutów. Jeśli chcesz, żeby specjalista sprawdził Twoją umowę, wyrok i historię egzekucji, zgłoś sprawę przez formularz.